phan tây hồ tiên sinh lịch sử

Tác giả Minh Viên Huỳnh Thúc Kháng đã viết về người bạn thâm giao Phan Tây Hồ (Phan Chu Trinh) như sau: “Cùi cụi một mình, xông pha trăm ngả, gây thù chác oán, ngậm đắng nuốt cay; càng ngã xuống, càng đứng lên, càng bị thua, càng hăng hái, trước sau ôm một chủ nghĩa, lăn mình vào cái cảnh khổ... mà tìm một con đường rộng cùng ông Sào Nam chia đường đưa tới để cắm nêu chỉ lối cho người sau.

Ấy, dầu như đởm thức không đủ, nhiệt thành không tới nơi, làm sao lui mà địch với xã hội, tới mà dẫn đàng cho xã hội, mà làm một đấng tiên thời nhân vật ít ỏi như thế?

...Vậy tóm cả sự tích một đời tiên sinh, chia mấy thời kỳ làm một quyển sử, trước biểu bạch tâm sự một người đại chí sĩ, sau cùng để làm gương cho người sau, ấy cũng là nghĩa vụ một người học giả đối với quốc dân mà phải gắng vậy.”